Image Promo description

Register to use our site and access free newsletters, book events and lots more.

You don't have to be a member to use our site. Already registered? Login here

Become a member today

The Chartered Institute of Housing is the independent voice for housing and the home of professional standards

Rhaid i fuddsoddi ychwanegol gael ei dempro gan realiti'r gost ddatgarboneiddio

18/12/2019


Heddiw cyflwynodd Llywodraeth Cymru ei chyllideb ddrafft ar gyfer 2020-2021, gan gyhoeddi buddsoddiad mawr i gefnogi sefydliadau wrth gyflawni ei tharged o 20,000 o gartrefi fforddiadwy. O safbwynt tai, bydd y gyllideb yn cyflwyno £48m ychwanegol mewn Grant Tai Cymdeithasol ynghyd â £50m i'r rhaglen benthyciadau tai a £25 miliwn i'r Rhaglen Tai Arloesol i gefnogi sefydliadau gyda datgarboneiddio, a chyllid pellach ar gyfer rhyddhau tir, adfywio canol trefi ac adeiladu modiwlaidd.

Mae'r gyllideb yn cynnwys £430m o fuddsoddi ychwanegol yn y GIG a chynnydd o 4.3 y cant yn y setliad cyllidol ar gyfer awdurdodau lleol. Un o brif nodweddion y gyllideb hon yw cynnwys cyllid ar draws portffolios y llywodraeth i fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd.

Mae'r dadansoddiad llawn o gyllideb 2020-2021 ar gael yma.

Gan roi sylwadau ar y cyhoeddiad cyllideb, meddai cyfarwyddwr CIH Cymru, Matt Dicks:

“Mae'n iawn bod tai'n un o'r wyth maes â blaenoriaeth sydd wedi siapio ystyriaethau'r gyllideb hon. Mae mater tai'n torri ar draws sawl maes ac yn cysylltu'n agos â blaenoriaethau cyllideb eraill fel lleihau tlodi a datgarboneiddio ond hefyd y blynyddoedd cynnar a chyflogaeth. Ni ellir tanbrisio ei bwysigrwydd. Mae'r buddsoddiad £48m ychwanegol yn y Grant Tai Cymdeithasol er mwyn cyflawni'r targed o 20,000 o gartrefi fforddiadwy yn hwb hanfodol wrth i ni ddod yn nes at gyflawni'r targed hwnnw.

Calonogol yw gweld y bydd awdurdodau lleol yn derbyn £15m mewn cyllid cyfalaf ychwanegol a allai ategu gwasanaethau atal digartrefedd a chefnogi cyflwyno tai cymdeithasol y mae angen taer amdanynt - mae'n hanfodol i'r rhain gael eu hystyried fel meysydd â blaenoriaeth i fuddsoddi ynddynt yn lleol.

Mae'r sector tai yng Nghymru'n bartner parod a bodlon wrth fynd i'r afael â heriau newid yn yr hinsawdd. Mae ymrwymiad Llywodraeth Cymru ar ffurf cronfa benodedig o fewn y gyllideb hon yn pwysleisio pwysigrwydd cymryd camau ar y cyd mewn partneriaeth â'r sector. Dylai cartrefi sy'n garbon niwtral ac yn defnyddio ynni'n effeithlon gyda deunyddiau o ffynonellau lleol fod wrth wraidd ein dull o gyflwyno tai fforddiadwy a chymdeithasol yn ddi-oed - gan greu lleoedd y bydd y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau'r dyfodol yn ffynnu'n wirioneddol ynddynt.

Daw'r her fwyaf gan lawer o'n cartrefi presennol, gan fod Cymru'n meddu ar rai o'r cartrefi hynaf yn Ewrop. Ac er i ni groesawu ymrwymiad Llywodraeth Cymru o ran gwariant cyfalaf ychwanegol ar ehangu'r rhaglen tai arloesol; awgryma'r adroddiad Cartrefi Gwell, Cymru Well, Byd Gwell y gallai ôl-osod tai cymdeithasol a chartrefi sydd mewn tlodi tanwydd bob blwyddyn yng Nghymru'n unig gostio tua £0.5bn - £1bn y flwyddyn am y 10 mlynedd nesaf. Mae'r cyllid ychwanegol ar gyfer landlordiaid cymdeithasol i ymgymryd â gweithgareddau cychwynnol datgarboneiddio cartrefi presennol yn bwysig yn erbyn y cefndir hwn, ac er ein bod yn deall y dirwedd gyllidebol gyfyng y mae Llywodraeth Cymru'n gweithredu ynddi, mae'n eglur bod yn rhaid i fuddsoddi mewn datgarboneiddio tai fynd yn rhinwedd ganolog ystyriaethau cyllidebol yn y dyfodol. Yn gryno, mae angen i'r buddsoddiad hwn fod yn gam cychwynnol tuag at gynyddu graddfa'r daith yn sylweddol tuag at gartrefi carbon niwtral ar draws Cymru.

Fel gweithwyr tai proffesiynol sy'n gweithio'n ddiflin i ymdrin â digartrefedd a chynyddu nifer y cartrefi cymdeithasol a fforddiadwy a adeiladir, mae'n rhaid cael sicrwydd tymor hir mewn perthynas â gweithgareddau cyllido i ddatgarboneiddio cartrefi presennol yn ddi-oed, cyflwyno cartrefi cymdeithasol a fforddiadwy ychwanegol ac ar yr un pryd parhau i ddarparu gwasanaethau cefnogi gysylltiedig â thai o safon, sef rhan annatod o gadw pobl a allai fod yn agored i niwed yn byw'n dda yn eu cartrefi, ac rydym yn edrych ymlaen at gydweithio'n adeiladol â Llywodraeth Cymru i gyflawni'r deilliant hwnnw."


Please log in to comment

Your comments

No comments made yet
 

Join today

We’re here to help you make a difference. Join CIH today and discover your potential

 

Fire safety

All the latest info and fire safety resources for housing professionals

 

The new housing apprenticeships

With a century of experience equipping housing professionals with the skills they need to do the brilliant work they do, we can help you make the most of the new housing apprenticeships – whatever stage of the journey you are at.